Ogólnie o raku

Jak powstaje nowotwór
Komórki organizmu wiodą spokojne uporządkowane życie według planu spisanego w DNA. Bez zachęty z zewnątrz nie próbują się rozmnażać, ani przemieszczać. Ale wraz z docierającymi czynnikami rakotwórczymi takimi, jak choćby składniki dymu tytoniowego, sytuacja w organizmie się zmienia. Im więcej czynników rakotwórczych, tym więcej wolnych rodników. To one wchodząc w reakcję z DNA przyczyniają się do zmian w jego budowie zwanych mutacjami genetycznymi. Mutacja może spowodować nieprawidłowe dzielenie się komórek zwane nowotworem.
Komórki nowotworowe są niezwykle inteligentne - potrafią być "niewidzialne" i oszukać system immunologiczny. Poprzez tworzenie naczyń włosowatych umiejętnie potrafią zadbać o własne odżywienie. Proces ten nazywa się angiogenezą.

Nowotwór złośliwy złożony z około miliarda komórek, które nie przekraczają błony podstawowej jest w stadium przedinwazyjnym. Histolodzy określają to stadium łacińska nazwą in situ.
W tym okresie choroby usunięcie zmienionej tkanki gwarantuje pełne wyleczenie. Aby wykryć takie zmiany konieczne jest wykonywanie badań profilaktycznych.
Guz nie wykazujący tendencji do rozprzestrzeniania się w otaczające tkanki lub do innych narządów jest niezłośliwy. Histolodzy określają taki nowotwór jako łagodny. Natomiast komórki, z których zbudowany jest nowotwór złośliwy przedostają się do naczyń chłonnych lub krwionośnych, krążą po organizmie tworząc przerzuty i zajmując coraz większy obszar. Nowotwór złośliwy powoduje zniszczenie organów, które zaatakował.

Nowotwory złośliwe ze względu na rodzaj tkanki dzielimy na:
  • Raki wywodzące się z nabłonków pokrywających lub wyścielających narządy ciała
  • Mięsaki - nowotwory złośliwe wywodzące się z tkanki łącznej, kostnej, chrzęstnej, tłuszczowej
  • Chłoniaki i białaczki - nowotwory złośliwe wywodzące się z węzłów chłonnych i elementów krwiotwórczych szpiku kostnego

    Leczenie nowotworów:
  • Chirurgia onkologiczna - Jest najstarszą i najbardziej skuteczną metoda leczenia nowotworów złośliwych.Polega ona na operacyjnym usunięciu nowotworu z organizmu.
    Zakres operacji zależy od stadium zaawansowania. Obecnie można lepiej planować leczenie operacyjne dzięki precyzyjnym metodom diagnostyki obrazowej między innymi tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego.

  • Radioterapia nowotworów - Lecznicze działanie promieniowania jonizującego opiera się na zasadzie, że do zniszczenia tkanki rakowej potrzeba niższej dawki promieniowania, niż do zniszczenia tkanki zdrowej (tkanka nowotworowa jest na ogół bardziej promienio-wrażliwa niż otaczające ją tkanki zdrowe). Źródłem promieniowania mogą być: lampa rentgenowska, akcelerator liniowy oraz pierwiastki i izotopy promieniotwórcze. Radioterapia może być stosowana jako leczenie radykalne lub w leczeniu nawrotów choroby nowotworowej i łagodzeniu jej objawów (tzw. leczenie paliatywne). Pionierem radioterapii i jednocześnie prekursorką nowoczesnej onkologii była Maria Skłodowska-Curie (1867-1934).

  • Chemioterapia - Polega na podawaniu chorym preparatów niszczących komórki nowotworowe lub hamujących ich wzrost. Leki podawane w przypadku chorób nowotworowych są bardzo zróżnicowane pod względem chemicznym. Najczęściej ich lecznicze działanie polega na blokowaniu cyklu komórkowego, działaniu antyangiogennym, hamowaniu syntezy białek. Leki przeciwnowotworowe mają postać wlewów dożylnych lub zastrzyków. Leki najnowszej generacji dotyczące wybranych typów nowotworów są produkowane w formie tabletek doustnych.

  • Immunoterapia nowotworów - Do niedawna polegała głównie na stosowaniu środków wzmacniających naturalną odpowiedź systemu odpornościowego pacjenta onkologicznego na obecność obcej immunologicznie tkanki, jaką jest tkanka rakowa. Nowa metoda leczenia nowotworów opiera się na stosowaniu leków opartych na tzw. przeciwciałach monoklonalnych. Łączą się one wybiórczo z takimi antygenami, których zwiększoną obecność obserwuje się w komórkach rakowych. Metoda ta stoi na pograniczu immunoterapii i chemioterapii, jeśli przeciwciała monoklonalne skierowane przeciw elementom błony komórkowej komórek nowotworowych są sprzęgnięte z lekiem cytostatycznym.